Viagra, poznata kao „mala plava pilula“ koju koriste milioni muškaraca širom sveta za lečenje erektilne disfunkcije, otkrivena je slučajno.

Početkom 1990-ih, istraživači farmaceutske kompanije Pfizer radili su na razvoju leka za anginu pektoris, vrstu bolova u grudima izazvanih smanjenim dotokom krvi do srca.

Jedan od kandidata bio je lek sildenafil. Ovaj lek deluje tako što blokira određeni protein nazvan fosfodiesteraza tip 5 (PDE5), što uzrokuje širenje krvnih sudova.

U ranim kliničkim ispitivanjima 1990-ih, muškarci koji su uzimali sildenafil prijavili su nuspojave kao što su crvenilo, glavobolja, gastrointestinalne tegobe i mučnina. Neočekivano, prijavili su i pojavu erekcija.

„U to vreme, bili smo mladi tim i problem erektilne disfunkcije nije bio nešto što nas je zabrinjavalo, pa nismo ni znali da postoji potreba za ovakvim lekom,“ objasnio je Ser Sajmon Kembel, organski hemičar koji je učestvovao u razvoju leka, za BBC-ov podcast Scientifically.

Na kraju ispitivanja, neki od učesnika odbili su da vrate svoje pilule, izrazivši želju da nastave da ih koriste.

Zbog toga je istraživački tim brzo promenio fokus i počeo da testira sildenafil za lečenje erektilne disfunkcije, umesto bolesti srca.

Danas je sildenafil poznat pod brendom Viagra, pilula koja je više povezana sa romantičnim nego sa srčanim problemima.

Kako sildenafil leči erektilnu disfunkciju?

Sildenafil funkcioniše tako što sprečava razgradnju cikličnog GMP-a u glatkim mišićnim ćelijama krvnih sudova u penisu, što povećava protok krvi tokom seksualnog uzbuđenja. Kod osoba sa erektilnom disfunkcijom, nema dovoljno cikličnog GMP-a.

Lek je brzo postao popularan. Nekoliko nedelja nakon što ga je FDA odobrila 1998. godine, više od milion recepata za Viagru izdato je u Sjedinjenim Američkim Državama. Danas se procenjuje da Viagru koristi oko 62 miliona muškaraca širom sveta, prema podacima proizvođača, kompanije Pfizer.

Kasnije su klinička ispitivanja pokazala da se sildenafil može koristiti i za lečenje srčanih stanja, poput plućne arterijske hipertenzije, čemu je prvobitno i bio namenjen.